बुद्ध एयरको नयाँ उडान: आधुनिक एटीआर–७२–६००सँग नेपाली आकाशमा नयाँ युगको शुरुआत
सरल पत्रिका १० साउन २०८३ १५:०५
काठमाडौं । नेपालको आन्तरिक हवाई यात्राको इतिहासमा बुद्ध एयरले फेरि एकपटक नयाँ अध्याय सुरू गरेको छ। दुई दशकभन्दा बढी समयदेखि नेपाली आकाशमा सबैभन्दा ठूलो बजार हिस्सा कायम राख्दै आएको कम्पनीले अब नयाँ पुस्ताको एटीआर–७२–६०० विमान भित्र्याएर आफ्नो उडान सेवालाई आधुनिक प्रविधिसँग जोड्ने अभियान थालेको छ।
शनिवार त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण गरेको कम्पनीको पहिलो एटीआर–७२–६०० केवल अर्को एउटा विमान थपिएको घटना मात्र होइन। यो बुद्ध एयरको बेडालाई क्रमशः नयाँ पुस्तामा रूपान्तरण गर्ने दीर्घकालीन रणनीतिक योजनाको औपचारिक शुरुआत पनि हो।
आवश्यक प्राविधिक तथा प्रशासनिक प्रक्रिया पूरा भएपछि यो विमान आगामी महिनादेखि नियमित व्यावसायिक उडानमा जानेछ।
अब पुराना होइन, नयाँ पुस्ताका विमान
बुद्ध एयरले लामो समयदेखि एटीआर–७२–५०० सिरिजका विमानमार्फत सेवा दिँदै आएको थियो। ती विमानहरूले नेपालको दुर्गमदेखि प्रमुख शहरसम्मको हवाई सञ्जाल विस्तारमा ठूलो भूमिका खेले पनि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा अब पुराना मोडलका जहाज उपलब्ध हुन छाडेका छन्।
यही कारण कम्पनीले क्रमशः नयाँ पुस्ताको एटीआर–७२–६०० रोजेको हो। कम्पनीका कार्यकारी अध्यक्ष वीरेन्द्रबहादुर बस्नेतका अनुसार यस वर्षभित्रै कम्तीमा चारवटा एटीआर–७२–६०० विमान भित्र्याउने लक्ष्य छ।
अर्को एउटा विमान अगस्टको अन्तिम वा सेप्टेम्बरतिर नेपाल आइपुग्ने तयारी भइरहेको छ।
किन रोजियो एटीआर–७२–६०० ?
फ्रान्सको एयरबस र इटालीको लिओनार्डोको संयुक्त लगानीमा सञ्चालित एटीआर कम्पनीले निर्माण गर्ने यो ट्विन–इन्जिन टर्बोप्रोप विमान अहिले विश्वभर क्षेत्रीय उडानका लागि सबैभन्दा लोकप्रियमध्ये एक मानिन्छ।
४४ देखि ७८ यात्रुसम्म बोक्न सक्ने यो विमान छोटो धावनमार्गबाट सुरक्षित रूपमा उडान तथा अवतरण गर्न सक्षम छ। यही विशेषताले नेपालको जस्तो पहाडी भूगोल र फरक–फरक उचाइमा रहेका विमानस्थलका लागि यसलाई उपयुक्त बनाएको छ।
बुद्ध एयरका अनुसार तराई क्षेत्रको उच्च तापक्रममा पनि यसको कार्यसम्पादन प्रभावकारी रहने अपेक्षा गरिएको छ।
इन्धन बचतदेखि करोडौं रुपैयाँ सञ्चालन खर्च कटौतीसम्म
एटीआर कम्पनीका अनुसार एटीआर–७२–६०० ले समान क्षमताका क्षेत्रीय जेट विमानहरूको तुलनामा करिब ४५ प्रतिशत कम इन्धन प्रयोग गर्छ। कार्बन डाइअक्साइड उत्सर्जन पनि झण्डै त्यति नै कम हुने दाबी गरिएको छ।
कम इन्धन खर्चको प्रत्यक्ष लाभ भनेको सञ्चालन लागतमा ठूलो बचत हो। कम्पनीका अनुसार एउटा विमानबाट मात्रै वार्षिक करिब २० लाख अमेरिकी डलरसम्म सञ्चालन खर्च बचत हुन सक्छ।
बढ्दो हवाई इन्धन मूल्यको दबाब झेलिरहेका वेला यस्तो बचत विमान कम्पनीका लागि निकै महत्वपूर्ण मानिन्छ।
डिजिटल ककपिट : पाइलटलाई पनि सहज
नयाँ विमानको सबैभन्दा उल्लेखनीय विशेषता यसको पूर्ण डिजिटल ‘ग्लास ककपिट’ हो।
यसमा अत्याधुनिक एभियोनिक्स, डिजिटल फ्लाइट डिस्प्ले तथा उन्नत फ्लाइट म्यानेजमेन्ट प्रणाली जडान गरिएको छ। बुद्ध एयरका अनुसार यी प्रविधिले पाइलटको कार्यभार घटाउनुका साथै उडानको कार्यकुशलता र सुरक्षामा उल्लेखनीय सुधार ल्याउँछन्।
अर्थात् यात्रुले सायद बाहिरबाट धेरै परिवर्तन नदेख्लान्, तर ककपिटभित्र भने प्रविधिको एउटा पुस्तागत फड्को भएको छ।
खराब मौसममा पनि उडान थप विश्वसनीय हुने अपेक्षा
नेपालमा हवाई यात्रुको सबैभन्दा ठूलो गुनासोमध्ये एक हो—कम दृश्यताका कारण हुने उडान ढिलाइ र रद्द।
बुद्ध एयरले भित्र्याएको एटीआर–७२–६०० मा आरएनपी–एआर प्रणाली जडान गरिएको छ।
कम्पनीका अनुसार यो प्रणालीको सहयोगमा काठमाडौं र भैरहवा विमानस्थलमा करिब ९०० मिटर दृश्यता भए पनि सुरक्षित अवतरण सम्भव हुन्छ।
पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा पनि यही प्रणाली लागू भएपछि करिब २ हजार मिटर दृश्यता भएको अवस्थामा समेत उडानलाई थप नियमित बनाउन सकिने अपेक्षा गरिएको छ।
यदि यी योजनाहरू व्यवहारमा सफल भए भने वर्षौंदेखि यात्रुले भोग्दै आएको मौसमजन्य ढिलाइ केही हदसम्म कम हुन सक्छ।
करोडौं डलरको लगानी
एउटा नयाँ एटीआर–७२–६०० को सूचीकृत मूल्य २ करोडदेखि २ करोड २० लाख अमेरिकी डलरसम्म पर्छ।
यद्यपि अन्तर्राष्ट्रिय विमान बजारमा अधिकांश जहाज लिज वा पुनःबिक्रीमार्फत खरिद गरिने भएकाले वास्तविक लागत धेरै कम हुन्छ।
बस्नेतका अनुसार बुद्ध एयरले ल्याएका दुई विमानमध्ये एउटाको मूल्य करिब १ करोड २० लाख अमेरिकी डलर र अर्कोको १ करोड ३० लाख अमेरिकी डलर परेको छ।
शनिवार नेपाल आएको विमान यसअघि ब्राजिलमा सञ्चालनमा थियो भने अर्को विमान अहिले स्पेनमा उडिरहेको छ।
बजारमा वर्चस्व, तर चुनौती पनि उस्तै
बुद्ध एयरले अहिले पनि नेपालको आन्तरिक हवाई बजारको करिब ६० प्रतिशत हिस्सा ओगटेको छ।
नेपालको पहिलो क्रेडिट रेटिङ संस्था इक्रा नेपालका अनुसार कम्पनीको सञ्चालन आम्दानी आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा १३ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ पुगेको थियो। चालु आर्थिक वर्षको पहिलो नौ महिनामै १० अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी भइसकेको छ।
तर यो यात्रामा चुनौती पनि कम छैन।
पश्चिम एशियामा बढेको द्वन्द्वका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा हवाई इन्धन महँगिँदा सञ्चालन खर्च बढेको छ। त्यसको असर भाडादरमा पर्यो र आन्तरिक यात्रुको संख्या पनि केही घटेको नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको तथ्यांकले देखाउँछ।
नियमले पनि बदल्यो रणनीति
बुद्ध एयरको यो निर्णय केवल व्यावसायिक आवश्यकता मात्र होइन, नियामकीय परिवर्तनको परिणाम पनि हो।
नेपालले १५ वर्षभन्दा पुराना प्रेसराइज्ड विमान आयातमा रोक लगाएपछि कम्पनीहरूलाई नयाँ पुस्ताका विमान रोज्नुपर्ने अवस्था बनेको छ।
यसले उडान सुरक्षालाई प्राथमिकता दिएको सरकारी नीतिसँग निजी क्षेत्रको लगानीलाई पनि नयाँ दिशातर्फ डोर्याएको छ।
यात्रुले के फरक महसुस गर्लान् ?
नयाँ विमान चढ्ने यात्रुले सायद बाहिरबाट धेरै परिवर्तन देख्ने छैनन्। तर भित्रको प्रविधि, कम इन्धन खपत, सुधारिएको नेभिगेसन प्रणाली, खराब मौसममा बढ्ने विश्वसनीयता र सञ्चालन दक्षताले समग्र हवाई सेवाको गुणस्तरमा क्रमशः सुधार ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
उडानको नयाँ चरण
बुद्ध एयरका लागि एटीआर–७२–६०० केवल अर्को विमान होइन, कम्पनीको आगामी दशकको रणनीतिक आधार हो।
पुराना विमानलाई क्रमशः विस्थापित गर्दै आधुनिक प्रविधिमा आधारित बेडा निर्माण गर्ने यो अभियान सफल भए नेपालको आन्तरिक हवाई सेवा अझ सुरक्षित, किफायती, ऊर्जा–दक्ष र विश्वसनीय बन्ने अपेक्षा गरिएको छ। यात्रुका लागि यसको अर्थ केवल नयाँ विमान चढ्नु मात्र होइन- नेपाली आकाशमा थप आधुनिक, नियमित र भविष्य उन्मुख हवाई सेवाको अनुभव गर्नु पनि हो।
