काठमाडौं। नेपाली राजनीतिका बौद्धिक नेता डा. बाबुराम भट्टराईको हालैको फेसबुक स्ट्याटस ताजा राजनीतिक घटनाक्रम, विशेषगरी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को महाधिवेशनमा उनले दिएको अभिव्यक्ति र त्यसपछि उत्पन्न तरंगमा केन्द्रित छ।

उनको भनाइलाई विश्लेषण गर्दा मुख्य अर्थ र सन्देशहरू यस्ता निस्कन्छन्।

बाबुरामले आफू संविधान निर्माणलगत्तै (२०७२ सालमै) स्थापित र ठूला दल (माओवादी) त्यागेर ‘नयाँ वैकल्पिक शक्ति’ को खोजीमा लागेको स्मरण गराएका छन्। त्यसैले, अहिले नयाँ शक्तिका रूपमा उदाएको रास्वपाप्रति उनको लगाव हुनु स्वाभाविक हो। उनले रास्वपालाई सल्लाह दिनु आफ्नो नैतिक दायित्व ठानेका छन्, जसलाई आलोचना गर्नेहरूले ‘टाउको दुखाइरहनु’ नपर्ने भन्दै कडा जवाफ दिएका छन्।

उनले नेपाली राजनीतिमा युवा पुस्ताको आगमन र पुरानो पुस्ताको बहिर्गमन (पुस्तान्तरण) भइसकेको तथ्यलाई स्विकारेका छन्। रोजगारीका लागि विदेशिनु परेका युवा र तिनका परिवारको आक्रोशकै कारण नयाँ दलहरूको उदय भएको उनको विश्लेषण छ। यसलाई नजरअन्दाज गरेर पुराना दलहरूले ‘षड्यन्त्रको तानाबाना’ बुन्नु उनीहरूको पतनको लक्षण भएको उनले बताएका छन्।

‘आफ्ना सन्तानहरूको पालनपोषण गर्न नसक्ने नालायकहरूलाई छिमेकी र परचक्रीहरूले त हेपिहाल्छन् नि!’

यो वाक्यमार्फत उनले नेपालका पुराना शासक र दलहरूको असफलताकै कारण देशमा वैदेशिक हस्तक्षेप बढेको संकेत गरेका छन्। देश भित्रै रोजगारी र अवसर सिर्जना गर्न नसक्दा देश कमजोर भएको र विदेशीले हेप्ने वातावरण बनेको तिखो व्यङ्ग्य उनले ‘अकबर-वीरबल’ को कथामार्फत दिन खोजेका हुन्।

बाबुरामले सत्तामा पुगेका नयाँ युवाहरू (रास्वपा लगायत) बाट गल्तीहरू हुनसक्ने कुरालाई स्विकारेका छन्। जटिल भूराजनीति, थला परेको अर्थतन्त्र र जनताका असीमित चाहनाका बीच काम गर्नु सहज नभएकाले उनीहरूलाई काम गर्ने ठाउँ र समय दिनुपर्ने उनको आशय छ।

उनले रास्वपा वा नयाँ शक्तिको उदयलाई लिएर ‘देशमा अधिनायकवाद वा फासीवाद आउँछ’ भनी विरोधीहरूले फैलाएको डरलाई खारेज गरेका छन्। तर साथै, उनले एउटा कडा चेतावनी पनि दिएका छन् ‘भैहालेछ भने हिजो पचासलाख तोकिएका यी टाउका चूप लागेर बस्नेछैनन्!’

माओवादी जनयुद्धका बेला तत्कालीन सरकारले बाबुरामको टाउकाको मूल्य ५० लाख तोकेको थियो। यदि नयाँ शक्तिहरू भोलि निरंकुश (हिट्लर वा मूसोलिनी जस्तो) बन्न खोजे भने आफू र आफ्नो पुस्ताले पुनः विद्रोह गर्ने चेतावनी उनले दिएका छन्।

उनले आफू भारत, पूर्वराजा, कांग्रेस, एमाले र प्रचण्ड (माओवादी) सबैको दमन र जेल भोगेको ‘एकमात्र जीवित पात्र’ भएको दाबी गर्दै आफ्नो क्रान्तिकारी इतिहासको स्मरण गराएका छन्। यसको अर्थ, उनी कुनै पद वा सत्ताका लागि कसैको पक्षपोषण गरिरहेका छैनन्, बरु आजीवन सत्य र न्यायका लागि लडिरहने योद्धा हुन् भन्ने पुष्टि गर्न खोजेका छन्।

बाबुराम भट्टराईको यो भनाइ नयाँ राजनीतिक शक्ति (रास्वपा) लाई बचाउ, पुराना दलहरूको आलोचना, र देश निरंकुशतातातर्फ गएमा पुनः संघर्ष गर्ने दृढताको समिश्रण हो। उनी आफूलाई नयाँ पुस्ताको अभिभावक र सल्लाहकारका रूपमा प्रस्तुत गर्न चाहन्छन्, तर कसैको अन्धभक्त नभई पहरेदार बस्ने सन्देश दिन खोज्दैछन्।