के अर्ग्यानिक खानेकुरा पूर्णतः स्वस्थ हुन्छ?

सिधा कुरा- हुँदैन।

प्रयोग गर्ने तरिका जानिएन वा हेलचेक्र्याइँ गरियो भने अर्ग्यानिक खानेकुरा पनि खतरनाक हुन सक्छ।

किन यस्तो हुन्छ र के गरेर स्वस्थकर हुन सक्छ? यहाँ जानकारी दिने प्रयास गरिएको छ।

अर्ग्यानिक भनेर मात्रै भर नपरी, तरकारी, सलाद वा फलफूल राम्रोसँग नपखालीकन, काँचै वा नपकाईकन खानु हुँदैन। यस्ता खाद्य वस्तुहरूमा खतरनाक र ज्यानसमेत लिन सक्ने जीवाणुहरू हुने सम्भावना रहन्छ। सुरक्षित रहनका लागि खानेकुरालाई राम्रोसँग धोएर र आवश्यकता अनुसार पकाएर मात्र सेवन गर्नुपर्छ।

के हो अर्ग्यानिक?

रासायनिक मल र विषादी नहालिएको, आनुवंशिक रूपमा परिमार्जन नगरिएको र जैविक रुपमा उत्पादन गरिएको खाद्य पदार्थ अर्ग्यानिक हो।

अर्ग्यानिक उत्पादनमा जैविक मल र रैथाने बीउ बिजन प्रयोग गरिन्छ। त्यस्तै, प्राकृतिक चरन क्षेत्रमा चरेका पशुपन्छीबाट उत्पादित दूध, अण्डा र मासुजन्य पदार्थ पनि अर्ग्यानिक हुन्छ।

केही उदाहरणः

यस्ता खतरनाक जीवाणुहरूका केही ठूला उदाहरणहरू छन्, जसले मानिसको स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पुर्याएका छन्। यहाँ केही प्रमुख उदाहरणहरू उल्लेख छ।

इ. कोलाई (E. coli) O157:H7

स्रोतः काँचो सलाद, फलफूल, दूषित पानी, र राम्रोसँग नपखालिएका तरकारीहरू।

असरः पेट दुखाइ, बान्ता, पखाला, र गम्भीर अवस्थामा हेमोलिटिक युरेमिक सिन्ड्रोम (HUS), जसले मिर्गौलामा समस्या निम्त्याउन सक्छ।

उदाहरणः सन् २०११ मा युरोपमा इ. कोलाईको संक्रमणका कारण ५० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको थियो।

सल्मोनेला (Salmonella)

स्रोतः काँचो अण्डा, कुखुराको मासु, राम्रोसँग नपखालिएको सलाद वा तरकारी।

असरः ज्वरो, पखाला, पेट दुखाइ, र गम्भीर अवस्थामा रगतमा संक्रमण (सेप्टिसेमिया)।

उदाहरणः सन् २००८ मा अमेरिकामा सल्मोनेलाको प्रकोपका कारण १४०० भन्दा बढी मानिस बिरामी परेका थिए, जसको स्रोत दूषित टमाटर थियो।

लिस्टेरिया मोनोसाइटोजेन्स (Listeria monocytogenes)

स्रोतः राम्रोसँग नपखालिएका फलफूल (विशेषगरी काँचो मेवा र तरकारी), दूषित दुग्धजन्य पदार्थ।

असरः गर्भवती महिलामा गर्भपतन, नवजात शिशुमा गम्भीर संक्रमण, वृद्ध र कमजोर प्रतिरोधी क्षमता भएका व्यक्तिहरूमा मस्तिष्क ज्वरो।

उदाहरणः सन् २०११ मा अमेरिका र क्यानाडामा दूषित तरबुजाका कारण लिस्टेरियाको प्रकोप फैलियो, जसले ३० जनाको ज्यान लियो।

शिगेला (Shigella)

स्रोतः दूषित पानीले धोएका फलफूल र सलाद।

असरः पेटको ऐठन, बान्ता, र ज्वरो।

उदाहरणः सन् १९९९ मा दक्षिण एसियामा शिगेलाको प्रकोपका कारण हजारौं मानिस बिरामी परेका थिए।

यी जीवाणुहरूसँग सुरक्षित रहनका लागि के गर्नु पर्छ त? केही सुझाव

फलफूल र तरकारी राम्रोसँग सफा गर्नुपर्छ। आवश्यक परेमा पकाएर मात्र खानुपर्छ। पिउने पानीलाई सधैं शुद्ध बनाउनुपर्छ। यस्ता संक्रमण रोक्न सावधानी अपनाउन जरुरी छ।

(लेखक एक वैज्ञानिक तथा हरित सहर अभियानका अगुवा सामाजिक अभियन्ता हुन्।)

आत्मा के हो ? मानिसको सेखपछि कहाँ जान्छ ?

‘डाइनोसर लोप नभएका भए पृथ्वीमा मानिस हुने थिएनन्’