काठमाडौं। जल तथा मौसम विज्ञान विभागले यस वर्षको मनसुन अवधिमा देशका अधिकांश स्थानमा सरदरभन्दा कम वर्षा हुने प्रक्षेपण सार्वजनिक गरेको छ। शुक्रबार ललितपुरमा आयोजित एक कार्यक्रममा विभागले आगामी मनसुन (जेठ १८ देखि असोज १४ गतेसम्म) को सम्भावित अवस्थाबारे जानकारी दिएको हो।

विभागका अनुसार वर्षा कम हुने मात्र नभई यो अवधिमा देशभरको अधिकतम र न्यूनतम तापक्रम समेत सरदरभन्दा बढी हुने अनुमान गरिएको छ, जसको अर्थ यस वर्ष गर्मी र सुक्खा बढ्ने सम्भावना छ।

कुन क्षेत्रमा कस्तो वर्षा?

मौसमविद सुदर्शन हुमागाईंका अनुसार वर्षाको अवस्था भूगोल अनुसार फरक-फरक रहनेछ:

५५ देखि ६५ प्रतिशत कम वर्षाको सम्भावना: कर्णालीको दक्षिणी भूभाग, लुम्बिनी प्रदेशको अधिकांश क्षेत्र, मधेशको पूर्वी भाग र कोशीको दक्षिणी भूभाग।

४५ देखि ५५ प्रतिशत कम वर्षाको सम्भावना: सुदूरपश्चिमको अधिकांश भाग, मधेशको पश्चिमी भाग र कोशीको मध्य भूभाग।

सरदर वर्षाको सम्भावना (३५-४५%): कर्णाली र कोशी प्रदेशका उत्तरी भूभागहरू।

अन्य भूभाग: बाँकी क्षेत्रमा ३५ देखि ४५ प्रतिशत सरदरभन्दा कम वर्षा हुने प्रक्षेपण छ।

तापक्रममा वृद्धि: गर्मीको चुनौती

वर्षा कम हुने प्रक्षेपणसँगै तापक्रममा पनि वृद्धि हुने देखिएको छ। देशभर अधिकतम र न्यूनतम तापक्रम सरदरभन्दा बढी हुने सम्भावना ३५ देखि ६५ प्रतिशतसम्म रहेको छ। विशेषगरी लुम्बिनी, गण्डकी, बागमती, मधेश र कोशी प्रदेशका केही भागमा अधिकतम तापक्रम सरदरभन्दा बढी हुने सम्भावना ५५ देखि ६५ प्रतिशतसम्म रहेको विभागले जनाएको छ।

प्रक्षेपणका आधारहरू

विभागले विश्व मौसम संगठनका क्षेत्रीय केन्द्रहरू, दक्षिण एसियाली जलवायु फोरमको आकलन र प्रशान्त महासागरमा विकसित हुने ‘एल निनो’ को अवस्थालाई आधार मानेर यो पूर्वानुमान तयार पारेको हो।

गत वर्ष २०८२ मा विभागले अधिकांश स्थानमा सरदरभन्दा बढी वर्षा हुने अनुमान गरे पनि धेरैजसो केन्द्रहरूमा सरदर वा सोभन्दा कम मात्र वर्षा मापन गरिएको थियो। यद्यपि, तापक्रमको हकमा भने गत वर्षको पूर्वानुमान निकै मिलेको विभागको भनाइ छ।