काठमाडौँ । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन) ले उपत्यकाका नदीकिनारमा रहेका अव्यवस्थित बस्तीको स्थानान्तरण र देशभरका सुकुम्बासी समस्याको स्थायी समाधान गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
नदीकिनारका बस्तीहरू हरेक वर्ष बाढी र डुबानको जोखिममा पर्ने गरेको उल्लेख गर्दै प्रधानमन्त्री शाहले नागरिकको ज्यान जोखिममा राखेर राजनीति गरिरहनु नहुने बताएका छन्।
उनले थापाथली, गैरीगाउँ र मनोहरालगायतका क्षेत्रमा रहेका बस्तीहरूलाई मानवीयताको ख्याल गर्दै सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गर्न लागिएको स्पष्ट पारे। यो कदमले काठमाडौँको ढल निकास प्रणालीलाई समेत व्यवस्थित बनाउन सहयोग पुग्ने उनको भनाइ छ।
उनले आफ्नो चुनावी वाचा, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको प्रतिबद्धता र सरकारको ‘१०० काम’ को सूचीमा रहेको सुकुम्बासी व्यवस्थापनको बुँदालाई नबिर्सिएको स्मरण गराए। प्रधानमन्त्री शाहले वास्तविक सुकुम्बासी र अतिक्रमणकारीको पहिचान गरी देशभरका भूमिहीनलाई प्रक्रिया पुर्याएर जग्गा वितरण गरिने समेत बताए।
वर्षौँदेखि अल्झिएको यो समस्यालाई यसै पटक स्थायी रूपमा टुङ्ग्याउने दाबी गर्दै प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन) ले आफ्नो फेसबुक पेजमा यो कुरा लेखेका हुन्।
यस्तो छ प्रधानमन्त्रीको भनाइ-
बिर्सनुभयो कि सम्झनुहुन्छ, हरेक वर्षको बाढीका कारण काठमाडौँका नदीकिनारमा रहेका हजारौँ मानिस ज्यान मात्र जोगाएर आफ्ना सबै सामान छोड्दै भाग्नुपरेको अनि सरकारले उद्धार गर्नुपरेको दृश्य!
यो वर्षौँदेखिको समस्या हो र हरेक वर्ष दोहोरिने नियति पनि। यो समस्यालाई अब आउने वर्षका लागि थाती नराखी उहाँहरूलाई सुरक्षित रूपमा बसोबासको व्यवस्था मिलाउनुपर्छ भनेर मैले बारम्बार लेख्दै र भन्दै आएको छु।
सोच्नुहोस् त, अब पनि कुनै ठुलो दुर्घटना कुन दिन आउँछ भनेर कुर्दै बस्ने हो र हामी? उहाँहरूको जीवनसँग खेलबाड गर्दै त्यही हालमा छोडेर अधिकार र भोटको राजनीति यसरी नै सधैँ गरिरहने? उहाँहरूलाई उचित ठाउँमा व्यवस्थापन गर्नु उपयुक्त हुन्छ कि जसरी वर्षौँदेखि झुलाइयो, त्यसै गरी अबका वर्षहरूमा पनि झुलाइराख्नु? नागरिकका रूपमा उहाँहरूले पाउने अधिकार त्यही अव्यवस्थित र डुबानको जोखिम भएको ठाउँमा बसिरहनु हो कि त्योभन्दा सुरक्षित ठाउँमा जानु हो? पक्कै पनि जोखिमरहित व्यवस्थापन उहाँहरूको अधिकार हो।
त्यस्तै, नदी र खोला किनारमा रहेका यस्ता बस्तीहरूका कारण ढल निकास प्रणाली निर्माणमा अवरोध पुग्दा उपत्यका नै फोहोर र नदीखोलाहरू दुर्गन्धित भइरहेका छन्। यो स्थानान्तरणले काठमाडौँको ढल निकास प्रणालीलाई सहज बनाउनेछ। यी विविध कारणले नै थापाथली, गैरीगाउँ अनि मनोहरा लगायत काठमाडौँका खोला किनारमा जोखिमपूर्ण अवस्थामा रहेका उहाँहरूलाई बल प्रयोग नगरी, मानवीयतालाई ख्याल गर्दै सुरक्षित रूपमा स्थानान्तरण गर्न लागिएको हो।
मैले उम्मेदवारका रूपमा झापामा गरेको वाचा, वरिष्ठ नेताका रूपमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको वाचापत्रमा लेखिएको प्रतिबद्धता अनि प्रधानमन्त्रीका रूपमा छानिएका ‘सरकारका १०० वटा गर्नै पर्ने काम’ (सुकुम्बासी व्यवस्थापन बुँदा ९१ र सरकारी जग्गा अतिक्रमण तथा कब्जा रोक्ने बुँदा ९२) हामीले बिर्सिएका छैनौँ। ती वाचा पूरा गर्न हामी आन्तरिक रूपमा तयारी गरिरहेका छौँ।
काठमाडौँका खोला किनार बाहेक अरू हजारौँ परिवार छन्, जो वास्तवमै पीडित छन्। अनि देशभर लाखौँ सुकुम्बासी छन्। त्यहाँको र यहाँको समस्या बिल्कुलै फरक हो। हामी सरकारमा छौँ; अतिक्रमणकारी र सुकुम्बासी छुट्याउने नै छौँ। देशभरका वास्तविक सुकुम्बासीका लागि प्रक्रिया पूर्याएर यथाशक्य चाँडो जग्गा वितरण गर्नेछौँ। वर्षौँ पुरानो यो समस्याको स्थायी समाधान यो सरकारले गर्नेछ।
ढुक्क हुनुहोस्।
सरल पत्रिका ११ वैशाख २०८३ १७:३१
