हाम्रो समाजमा अझै पनि महिनावारीलाई ‘अशुद्ध’ मान्ने र विभिन्न बन्देज लगाउने चलन छ। तर, यस्ता अन्धविश्वासले महिलाको स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पुर्याइरहेको छ।

नुहाउने र सरसफाइको भ्रम

धेरै ठाउँमा महिनावारी हुँदा नुहाउनु हुँदैन भनिन्छ। सत्य: महिनावारीमा सरसफाइ झन् बढी आवश्यक छ। नियमित नुहाउनाले संक्रमणको जोखिम कम हुन्छ र शरीरलाई आराम मिल्छ ।

खानपानमा बन्देज

दही, अमिलो वा फलफूल खाएमा रगत रोकिन्छ वा दुखाइ बढ्छ भन्ने भ्रम छ। सत्य: यो समयमा शरीरलाई थप पोषण, आइरन र क्याल्सियम चाहिन्छ। सन्तुलित भोजन अनिवार्य छ ।

मन्दिर र भान्छाको कुरा

महिनावारी हुँदा छुँदा अशुद्ध भइन्छ भन्ने सोच वैज्ञानिक रूपमा गलत हो। यो पाठेघरको भित्री तह उप्किने एउटा सामान्य जैविक प्रक्रिया मात्र हो।

प्याडको सही प्रयोग

एउटै प्याड वा कपडा दिनभरि प्रयोग गर्दा संक्रमण वा चिलाउने समस्या हुन सक्छ। प्याडलाई हरेक ४ देखि ६ घण्टामा फेर्नुहोस् ।

कपडाको प्रयोग

यदि सुतीको कपडा प्रयोग गर्नुहुन्छ भने त्यसलाई साबुन-पानीले धोएर घाममा राम्ररी सुकाउनुहोस्। ओसिलो ठाउँमा सुकाइएको कपडाले ब्याक्टेरियाको संक्रमण निम्त्याउँछ ।

डाक्टरको सुझाव

खुलेर कुरा गरौँ: महिनावारीलाई लाजको विषय नबनाऔँ। परिवारका पुरुष सदस्यहरूलाई पनि यसबारे शिक्षित बनाउनुहोस् ।
दुखाइ व्यवस्थापन: धेरै दुखाइ भएमा तातो पानीको थैलीले पेट सेक्नुहोस्। यदि दुखाइले दैनिक काममा बाधा पुग्छ भने डाक्टरको सल्लाहमा औषधि खान सकिन्छ।

शिक्षित बन्नुहोस्: महिनावारी कुनै श्राप होइन, यो आमा बन्न सक्ने क्षमताको एउटा संकेत हो।

परम्पराको नाममा आफ्नो स्वास्थ्यसँग सम्झौता नगर्नुहोस्।

-बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान, धरानको चेतनामूलक सन्देश