नेपालको सञ्चार क्षेत्रमा “राष्ट्रले नदेखेको” तर आफ्नो अथक परिश्रम र दूरदृष्टिले देशको डिजिटल भविष्यलाई आकार दिइरहेका एक व्यक्ति छन्- केशव नेपाल। वर्ल्डलिङ्क कम्युनिकेसन्सका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) का रूपमा परिचित केशव नेपालको जीवनयात्रा केवल व्यावसायिक सफलताको कथा मात्र नभई, सामाजिक अभियान, दृढ संकल्प र राष्ट्रनिर्माणको सेवाको एक प्रेरणादायी गाथा हो।

प्रारम्भिक जीवन र संघर्ष

केशव नेपालको जन्म एक सरकारी जागिरे परिवारमा भएको थियो। बाल्यकालदेखि नै उनमा अनुशासन, जिम्मेवारी र आत्मनिर्भरताको भावना भरिएको थियो। आमा-बुबाको स्थिर रोजगारीको आधारभूत सुरक्षा भए तापनि उनको विश्वास थियो- “सफलता मेहनत र उद्यमशीलताबाट मात्र प्राप्त हुन्छ।”

उनको शिक्षाको सुरुवात पोखराको प्रतिष्ठित गण्डकी बोर्डिङ स्कुलबाट भयो। त्यतिबेला विद्यालयको व्यवस्थापन विदेशी टोलीले गरेको थियो, जसले कडा अनुशासन र गुणस्तरीय शिक्षाको वातावरण निर्माण गरेको थियो। यही वातावरणले केशवमा कडा अध्ययन, जिज्ञासा र लगनशीलताको बीउ रोप्यो। त्यसपछि उनले बुटवल मल्टिपल क्याम्पसबाट उच्च शिक्षा हासिल गरे।

आत्मनिर्भर बन्ने इच्छाले उनलाई विद्यार्थी जीवनमै बस किन्न प्रेरित गर्‍यो। चार वर्षसम्म उनले आफैं रात्रि बस चलाए। यो अनुभवले उनलाई आर्थिक रूपमा मात्र होइन, बरु नेपाली समाजको वास्तविकतासँग जोड्यो। उनले साधारण मानिसहरूको संघर्ष, जीवनशैली र मेहनतलाई प्रत्यक्ष रूपमा महसुस गरे।

यसैबीच उनको अर्को चासो पत्रकारितामा जाग्यो। बुटवलमा रहँदा उनले एक अंग्रेजी पत्रिका सुरु गरे, जसले उनको विचार, लेखन र सञ्चार क्षमतालाई निकै बलियो बनायो। केही समयपछि उनी काठमाडौं आए र मेडिकल ट्रान्सलेसनमा काम गर्न थाले। छोटो समयमै उनले आफ्नो प्रतिभा देखाए र ‘कनेक्सन पाक्षिक’, ‘एभरेस्ट हेराल्ड’, र ‘युथ टुडे’ जस्ता पत्रिकामा सम्पादक तथा प्रकाशक भएर काम गरे।

तर उनको मन सधैं उद्यमशीलतातर्फ लाग्थ्यो। त्यसैले उनी काठमाडौंबाट फर्केर नयाँ केही गर्ने सोचमा लागे। यसपटक उनको लक्ष्य ठूलो थियो — नेपालमा सस्तो र सहज इन्टरनेट पुर्‍याउने।

वर्ल्डलिङ्कको नेतृत्व र सफलता

यही सोचाइले उनलाई बुटवलमा “बायु कम” नामक इन्टरनेट व्यवसाय सुरु गर्न प्रेरित गर्‍यो। आफैं जीप चलाउँदै उनी नेपालको पहाडी-तराई भूभागमा घुमेर टावर राख्ने सम्भावना खोज्थे। यसरी उनी नेपालमै पहिलो व्यक्ति बने, जसले फोन लाइनबिना नै वायरलेस इन्टरनेट जडान गर्न सकिने प्रमाणित गरे।

प्रविधि अगाडि बढ्दै जाँदा केशव नेपालले FTTH (फाइबर टु द होम) को अध्ययन गरे र यसको विस्तारमा ध्यान दिए, जसले सार्वजनिक इन्टरनेटलाई अझ भरपर्दो र सस्तो बनायो। नेपालभर इन्टरनेट सस्तो र सुलभ बनाउन उनले “लुम्बिनी नेट” नामक कम्पनी स्थापना गरे। लुम्बिनी नेटको प्रभावशाली वृद्धिले गर्दा वर्ल्डलिङ्क र लुम्बिनी नेट एकआपसमा गाभिए, र संक्रमणकालमा केशव नेपाल वर्ल्डलिङ्क कम्युनिकेसन्सको सीईओ बने।

सीईओ बनेका बेला वर्ल्डलिङ्कसँग करिब ७५ हजार मात्र प्रयोगकर्ता थिए। तर उनको दूरदृष्टि, योजनाबद्धता र कार्यान्वयन क्षमताले यो संख्यालाई १० लाखभन्दा बढी पुर्‍यायो। यसरी उनी नेपालकै सबैभन्दा ठूलो इन्टरनेट सेवा प्रदायक कम्पनीलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउने मुख्य शिल्पी बने।

दूरदृष्टि: डिजिटल नेपालको सपना

केशव नेपालको योगदान केवल व्यावसायिक सफलतामा मात्र सीमित छैन। उनी डिजिटल नेपालको सपनालाई साकार पार्ने अग्रणी व्यक्तित्व हुन्। जब सरकारले डिजिटल नेपालको योजना बनाइरहेको थियो, उनी कर्णाली प्रदेशको हुम्ला जस्ता दुर्गम जिल्लाका सिमिकोट जस्ता गाउँपालिकामा पुगेर अध्ययन गरिरहेका थिए — कसरी नेपालका अति दुर्गम स्थानमा सूचनाको पहुँच गराउन सकिन्छ भनेर।

उनी सुदूरपश्चिमका सबै हिमाली भेगमा महिनौं लगाएर पैदल हिँडेका छन्, स्थानीय आवश्यकता र सम्भावनाहरूको अध्ययन गरेका छन्। यो उनको राष्ट्रप्रतिको गहिरो लगाव र सेवाको भावनाको प्रमाण हो।

अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता र नेतृत्व

आफ्नो नेतृत्व क्षमतालाई अझ बलियो बनाउन उनले विश्वप्रसिद्ध INSEAD बाट Executive MBA (EMBA) गरे। यसले उनलाई अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव, प्रबन्धकीय कौशल र दीर्घकालीन दृष्टि प्रदान गर्‍यो।

उनी विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनहरूमा नेपालको प्रतिनिधित्व गरिसकेका छन् र सूचना प्रविधिका विशेषज्ञको रूपमा चिनिन्छन्। उनलाई नोकिया गेट टु फास्ट फास्टर २०१६ सम्मेलनमा “Business As Unusual” पुरस्कारले सम्मानित गरिएको छ।

रूपान्तरणकारी नेताका रूपमा

केशव नेपाल व्यक्तिगत जीवनमा साधारण, विनम्र र अन्तर्मुखी छन्। तर कार्यक्षेत्रमा उनी एक उत्कृष्ट योजनाकार, कुशल कार्यान्वयनकर्ता र जनमुखी नेतृत्वकर्ता हुन्। उनको जीवनले देखाउँछ कि कसरी दृढ संकल्प, अथक परिश्रम र राष्ट्रप्रतिको सेवाको भावनाले एउटा व्यक्तिले सम्पूर्ण राष्ट्रको डिजिटल भविष्यलाई नै परिवर्तन गर्न सक्छ।

नेपालको डिजिटल क्रान्तिको यो यात्रा अझै लामो छ, तर केशव नेपाल जस्ता दूरदृष्टियुक्त समाजसेवीहरूको नेतृत्वमा नेपालको डिजिटल सपना अवश्य नै साकार हुने विश्वास गर्न सकिन्छ। उनी आजको नयाँ नेपाल र नयाँ पुस्ताका लागि राष्ट्रले नदेखेको “एक सम्भावित नेता” हुन्।