पुरुषको जीवन बाहिरबाट हेर्दा ढुङ्गाजस्तै कडा देखिन्छ, तर भित्र कताकता मौनताको नदी बगिरहेको हुन्छ। उसलाई बाल्यकालमै सिकाइन्छ- रुनु हुँदैन, थकान देखाउनु हुँदैन र जिम्मेवारीबाट भाग्नु पाप हो।

खेल्ने उमेरमै उसले सपना होइन, भोलिको चिन्ता काँधमा बोक्न थाल्छ; किनकि समाजले उसलाई चाहनाको पात्र होइन, कर्तव्यको मूर्ति बनाइदिन्छ।

जवान हुँदै जाँदा उसलाई प्रेम गर्न पनि अनुमति चाहिन्छ- घर, जागिर, आम्दानी र भविष्यका प्रमाणहरू। भावनाभन्दा पहिला ऊ सक्षम हुनुपर्छ। वर्षौंसम्म ऊ पसिना बगाउँछ, आफ्ना चाहनाहरू थाती राख्छ, समय र उमेर चुपचाप गुमाउँछ।

ऊ घर बनाउँछ- इँटा र सिमेन्टले मात्र होइन, आफ्नै जवानी, श्रम र सपनाले। तर त्यो घर धेरैजसो उसकै नाममा सुरक्षित रहँदैन। समाज यसलाई स्वाभाविक ठान्छ- महिलाले तयार घर पाउँछिन्, पुरुषले घर बनाउँछ।

महिला थाक्दा सहानुभूति ओइरिन्छ, पुरुष थाक्दा शंका जन्मिन्छ। उसको थकान कमजोरी ठानिन्छ र कमजोरी देखाउने पुरुषलाई यो समाजले सजिलै माफ गर्दैन। महिलाको गल्तीलाई ‘भावना’ मानिन्छ, पुरुषको गल्तीलाई ‘अयोग्यता’।

कानुनका किताबहरूमा न्याय लेखिएको हुन्छ तर जीवनका पानामा त्यो सधैँ लागू हुँदैन।

समय बग्छ। उसको कपाल सेतो हुन्छ, ढाड बाङ्गिन्छ तर जिम्मेवारी कहिल्यै हलुका हुँदैन। बाल्यकालदेखि वृद्धावस्थासम्म ऊ एउटै बोझ बोकेर हिँड्छ- आशा र अपेक्षाको बोझ।

परिवारको आशा, समाजको अपेक्षा र आफ्नै मौन प्रतिज्ञा। उसले धेरै कुरा गुमाउँछ, तर गुनासो गर्न सिक्दैन; किनकि उसलाई सिकाइएको हुन्छ- पुरुष रुँदैन।

आजको संसारमा पुरुष हुनु केवल लिङ्गको पहिचान होइन, यो त निरन्तर परीक्षा हो- जहाँ हार स्वीकार्न छुट छैन, थकान देखाउने अधिकार छैन र मौनतामै बलियो देखिनुपर्ने बाध्यता छ।

त्यसैले पुरुष भएर बाँच्नु कमजोरी होइन, यो त साहसीहरूले मात्र तिर्न सक्ने महँगो मूल्य हो।