इटहरीका मेयर र कलियुगे माओ

 

‘जसको नियत सफा छ । ऊ ठीक हो । के भन्यो, के भन्न हुन्छ, के हुन्नको आधारमा जजमेण्ट गर्नु हुन्न ।’

इटहरी नगरपालिकाका प्रमुख द्वारिकालाल चौधरीसँग भएको प्रकरणमा त्रिभुवन विश्वविद्यालयका प्रोफेसर बालकृष्ण माबुहाङले सामाजिक सञ्जालमा गरेको यो टिप्पणी हो । यो एउटा प्रतिनिधि टिप्पणीमात्र हो । यस्ता सयौं टिप्पणीहरु छन् त्यसको फेहरिस्त बताएर साध्य छैन् । तर, द्वारिकालालको सन्दर्भमा गरिएको यो टिप्पणीले यो प्रकरणको सटिक विश्लेषण गरेको छ । 

नगरका मेयर भ्रष्ट छन भने सप्रमाण उनको विरुद्ध आउनु पर्छ । यसमा नागरिक समाज, राजनैतिक दल सबैले साथ दिनु पर्छ । तर, चौधरीले असावधानीवश या त्यस्तै रौद्र परिस्थितिमा बोलेको कुरालाई मुख्य बनाउने र खास घटनालाई राफसाफ बनाउने गर्नु हुँदैन । मेयर चौधरीका भाषागत, शैलीगत जवाफतलब गरिएका विषय मुख्य होइनन् । यो प्रकरणको आन्तरिक वा प्रमुख कारण भनेको इटहरी उप–महानगरपालिकामा सीएफएल चिम खरिद प्रकरणमा भएको अनियमितता, भ्रष्टाचार र भ्रष्ट कर्मचारीलाई गरिएको कार्वाही हो । बाँकी सबै विषयवस्तु तपशीलका हुन ।

यदि गौण विषयलाई नै मुख्य विषय बनाउने हो भने उनलाई पनि सामाजिक सञ्जालमा ‘थारुको भिजनै छैन’ भनेर सार्वजनिक गरिएको टिप्पणीहरु पनि आपत्तिजनक हुन । उनले यस्तो आपत्तिजनक नश्लीय टिप्पणीलाई पनि मुख्य बनाउन सक्थे तर उनले यसलाई महत्व दिएको देखिन्न । इटहरी नगरका मेयरको भिजन छैन भनेर सार्वजनिक टिप्पणी जति पनि गर्न सकिन्छ । तर, ‘थारुको भिजन छैन’ भन्न सकिन्न । यो टिप्पणीमा नश्लीय र साम्प्रदायिक गन्धमात्र छैन, यो घोर आपत्तिजनक र नेपाली समाजको साम्प्रदायिक सद्भाव विथोल्ने जनघाती, राष्ट्रघाती कुकर्म हो । यस्तै नश्लीय आधारमा कसैप्रति विषवमन गरिएका घटनाहरुले दुर्घटना निम्त्याउन सक्छ । 

मेयरको बीचबचाउ गर्नु यो लेखनीको आसय होइन । तर, कुनै पनि घटनाको पक्ष विपक्षको विवादको चुरो खुट्याउन सक्नु पर्छ । घटनाको पृष्ठभूमिमा गएर रौं चिरा र कपडछान गरेपछि मात्र निश्कर्षमा पुग्न सकिन्छ । मेयरले भ्रष्टाचारीहरुमाथि गरिएको कार्वाही स्वरुप निस्किएको यो धुँवा हो । ऐलानी पर्ती जग्गा कब्जा गर्ने भूमाफियामाथि मेयरले डोजर चलाएपछि यो घटनालाई मोड्न खोजिएको हो । 

यदि मेयरले भ्रष्ट कर्मचारीमाथि कार्वाही नगरेको भए, भूमाफियाको स्वर्गमाथि हमला नबोलेको भए यो प्रकरण यहाँसम्म आइपुग्ने थिएन । तर, बीचमा प्रसंगवस, भुलवस, असावधानीवस, भाषागत, शैलीगत त्रुटीलाई मात्र टपक्क टिपेर उनलाई अपराधी बनाउनु घटनालाई अन्यत्र मोड्नु बराबर हो । यसमा संस्थागत विरोधको आसयले त्यस्ता संस्थाहरुको गरिमालाई नै घटाउँछ । यदि मेयरले भ्रष्ट र माफियालाई कार्वाही गर्न हिम्मत जुटाएको हो भने उसलाई होस्टेमा हैंसे गर्नु नागरिकको कर्तव्य हुन्छ । नागरिकको प्रतिनिधित्व गर्ने संस्थाको पनि दायित्व हो । यस्तो दायित्व पूरा गर्ने मामिलामा त्यस्तो संस्था चुक्यो भने नागरिकको समर्थन हुन्न । 

भाषागत, शैलीगत त्रुटी :

बितेको समयमा भाषागत त्रुटीका कारण धेरै नेपालीहरुले जेल जीवन भोगेको इतिहास साक्षी छ । खासगरी तामाङ, भोटे समुदायका मानिसहरु यस्तो उत्पीडनमा परेको केही शताब्दी अगाडिको कुरा हो । गाई, गोरु भिरबाट लडेर म¥यो मासु खायौं भन्नु पर्नेमा ‘म¥यो’ भन्नु पर्ने शब्दको साटो ‘मा¥यो’ भन्दा अनाहकमा जेलजीवन विताएको अनेक किस्सा सुन्न पाइन्छ । आज पनि गाउँ घरमा तिनले कानुनी शब्दको ज्ञान नराखेर फस्न सक्छन् ।

यस्तै नेपालका धेरै आदिवासी जनजातिको आफ्नै मातृभाषा छ । मेयर चौधरी पनि नेपाली मातृभाषी होइनन् । यसर्थ कुनै नेपाली भाषाका जानकार जस्तो उनले बोल्ने भाँती, शैली, शब्द संयोजन गर्न नसक्नु अनौठो होइन । तर यो त रुप पक्षमात्र हो । फेरि रौद्र समयमा केही तलमाथि अवश्य हुनसक्छ । अपाच्य नै सही उनको पदीय हैसियतमा नसुहाउँदो बचन निस्कियो, निस्कन पनि सक्छ । तर, इटहरी घटनाको परिवेश मेयरले प्रयोग गरेको त्यही कथित ‘अपशब्द’ वा धमास नै मात्र हो ? के अब त्यहाँ तिनै शब्दको पैरवी गरेर उनलाई कार्वाहीको दायरामा ल्याउने ? पार्टीबाट हदैसम्मको कार्वाही गराउने ? थारु समुदायबाट नेतृत्वमा उठ्दै गरेको एउटा होनहार नेतालाई सिध्याउने ? शेरबहादुर तामाङ बनाउने ? लक्की शेर्पा बनाउने ? या उनले गरेको कार्वाहीमा बहस चलाउने ?

उनले त भ्रष्ट, माफियालाई तह लगाएरै छाड्ने कुरा न गरेका छन् । जनताको कर सिध्याउने भ्रष्टलाई कार्वाही गर्ने विषयको महत्व कुनै शैलीगत त्रुटीका कारण सेबोटेज गर्ने ? यो काम बुर्जुवाहरुले मात्र गर्छन् । दलाल पुँजीपतिको सेवा गर्नेले मात्र सोच्न सक्छ । उनले दुर्गा पार्टी प्यालेसबाट सांस्कृतिक क्रान्तिको सुरुवात भएको ठोकुवा पनि गरिसकेका छन् । समाजवाद उन्मुख राजनीतिमा उनी इमान्दार साथ लागेको हुन भने यो काममा उनलाई सघाउनु पर्छ । र, आजको युगको उनी माओको अनुयायी रहेछन भन्ने बुझ्नु पर्छ । माओले कम्युनिष्ट पार्टीहरुमा रहेका भ्रष्टहरुलाइ जसरी सांस्कृतिक क्रान्तिताका सडकमा पछारेका थिए । त्यो गर्ने छुट हरेक नेपालीलाई छ । मेयर चौधरी त स्थानीय सरकारका प्रमुख नै भैहाले उनलाइ नहुने कुरै भएन । 

तर, घटनालाई अन्यत्र मोड्ने कोशिस भइराखेको छ । यस्तै घटनालाई अन्यत्र मोड्ने र मिडियामा सेलिब्रेटी हुने रोगले नेता, कलाकार सञ्चारकर्मी पनि उत्तानो भएको विषयमा बरिष्ठ पत्रकार किशोर नेपालले क्यानडा नेपालको एक अन्तवार्तामा सटिक जवाफ दिएका छन् । उनले त्यो अन्तरवार्ताकारलाई पत्रकारले ट्याक्टफुल काम नगर्दा पत्रकारहरु उल्लु र बेबकुफ भएको प्रसंग उठाएका छन् । उनले पत्रकारिता गर्ने मान्छेसँग नै समस्या भएकोले दुर्घटना निम्तिएको पनि उल्लेख गरेका छन् । खेलको नियमहरु ह्ुन्छन सबैले त्यो खेलको नियम मान्नु पर्ने तर नमान्दा नै आजका पत्रकारहरु समस्यामा परेको ठोकुवा गरेका छन् । ‘नैतिकता त ठूलो कुरो हामीले मान्न सकेका छैनौं, नियम नमान्दा आजका पत्रकारहरु समस्यामा पर्ने गरेका छन्’ उनले भनेका थिए ।

झिल्को डटकममा पत्रकार भवानी बराल लेख्छन्- अन्त्यमा, एकजना नागरिक खगेन्द्र पराजुलीले आफ्नो सामाजिक सञ्जालमा लेखेका कुराप्रति ऐक्यबद्धता जनाउँछु, ‘मेयर चौधरी अर्गानिक मान्छे हुन । उनलाई अरु चण्डालहरुले जस्तो लप्पनछप्पन र तिगडमबाजी गर्न आउँदैन । मनमा पाप नभएपछि आवेगको पारो जसलाई पनि चढ्छ ।’    

यो राज्य व्यवस्था टिक्न असम्भव 

 राजा आउन सजिलै सम्भव देखिन्न र यो राज्य व्यवस्था टिक्न असम्भव , के हामी भविष्यहीन जस्तै नै हो ?  कोकोहोलो मच्चाउनै पर्दैन,ढिलो चाँडो तपाइँहरूले नै

राजाले खोक्दा पनि किन तर्सिन थाले शक्तिशाली नेता ?

 योगी नरहरिनाथ पिताजीलाई भेट्न आइरहन्थे, आमाले र दाइ दिदीहरूले चर्चा गर्दा मैले योगीजीको नाउँ थाहा पाएको थिएँ । योगी राजा महेन्द्रका उच्च प्रसंशक

 पूर्वराजामाथि गम्भीर षडयन्त्रको संकेत 

नेकपा अध्यक्ष प्रचण्डले पूर्व राजा ज्ञानेन्द्रलाई नागार्जुनबाट हटाउने, राजाबादीलाई खरानी पार्ने आदि ध्वाँस दिइरहेकै बेला केही सूत्रहरुले पूर्व

 आफ्नो सुरक्षाको प्रत्याभूति भए हिन्दू धर्म मान्न प्रचण्ड तयार

काठमाडौं । ‘दोस्रो शक्तिशाली नेता’ को राजनीतिक दर्जामा रहेका नेकपा अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले आफ्नो सुरक्षाको प्रत्याभूति हुनेभएमा वैदिक