अब कविता लेख्नोस् ओली कमरेड

 
कविता लेख्नेहरु भन्छन्, ईतिहास क्रुर हुन्छ । राजनीतिका पेशेवर खेलाडिहरु भाषण ठोक्छन्,‘हामीले ईतिहासबाट सिक्नुपर्छ ।’ ईतिहासको लिस्नो टेकेर सत्ताको गद्दीमा नितम्ब थेचार्नेहरु पाखण्ड पराकाष्ठाका परिसूचक हुन् । समाजको ऐना साहित्यले देखाउँछ । देखाउनुपर्ने हो । जतिबेला राज्य आतंकमा उत्रिन्छ, जतिबेला आम जनता निरीह हुन पुग्छ, जतिबेला पत्रकारितालाई कानूनको पासो लगाएर सत्तासीनहरु आफ्नो अभिष्ट पूरा गर्न खोज्छन्, जनताका आवाजका रुपमा साहित्य प्रकट हुन्छ । म्याक्सीम गोर्कीदेखि लियो तोल्स्तोय वा जर्ज अरवेल देखि एलेन गिन्सबर्ग उदाहरण  छन् ।
 
नेपालमा यस्ता साहित्य लेखिनेबेला सकिए । देवकोटा, रिमाल र शेरचनहरु ईतिहास भैसके । अहिलेको पुस्तामा त्यो आगोको फिलिंगो बाँकी छैन । राजनीति सँगसँगै साहित्य समेत स्खलित भएको छ । यतिबेला ‘जुकरबर्ग क्याफे’ र ‘कफी गफ’ को बजार फस्टाएको छ । पत्रकारिता नेताहरुको कुहिएको सागलाई गुन्द्रुक बनाउन सुकाउने आँगनतुल्य छ ।
 
तर ईतिहासको यात्रा रोकिएको पो कहाँ छ र ? बीपी कोईरालाको कुनैबेलाको राजनीतिक वर्तमान मेरो पुस्ताको लागि ईतिहास भयो । तर उनै  विश्वेश्वरप्रसाद कोईरालाका साहित्यिक कृतिहरुमाथि शोधार्थीहरुले विद्यावारिधि गर्ने क्रम जारी छ । राजनीतिक रुपले, बीपी नेपाली कालखण्डका एक युग भएर गए । या बीपी भन्दा पहिलेको राजनीति अथवा बीपी पछिको राजनीति । उनले एउटा कालखण्डको परिभाषा दिएर गए । साहित्यमा उनै कोइराला अझै बग्दैछन्,अविरल । यो हो ईतिहास । त्यसै होईंदैन युगपुरुष !  
 
तर, मेरो आजको ‘मोनोलग’ साहित्यका बारेमा होईन । निबन्ध लेख्दैछु । मलाई लेख्ने छुट छ । मैले कुनै सूत्रलाई उल्लेख गरेर समाचार लेखे जस्तो बाँधिनुपर्ने बाध्यता पनि छैन । साहित्यप्रति सम्मान छ, तर म साहित्यकार होईन । मलाई एउटा राम्रो कविता भन्दा खलबली मच्चाउने समाचारप्रति आशक्ति छ । तर एउटा राम्रो कवितामाथि म समाचार बनाउन सक्छु । म गाली बेइज्जतिको मुद्दा नलाग्ने ढंगले कसैका बारेमा पनि समाचार बनाउन स्वतन्त्र छु । कुनै पनि घटनाको विश्लेषण गर्न सक्षम छु । पात्र र घटनाको मिसावट त मेरा लागि लेखनको खानी हो ।  
 
आजका मेरा पात्र हुन्, कसैले रुचाएका अनि कसैले घिनाएका नेपाली राजनीतिको शीर्ष स्थानमा कीलो गढेर बसेका कमरेड केपी ओली । विरोधीका लागि कहिले उनी ‘उखाने’ हुन्छन्, कहिले के खाने ।’ तर उनलाई यसले फरक पर्दैन । आफूलाई बडा तिलस्मी देखाउँछन् । नेपालमा हुँदा कुनैबेला म एउटा अंग्रेजी अखबारका लागि काम गर्थें । भीमसेनगोला बानेश्वरतिर एउटा पहेंलो घरमा डेरा लिएर बसेका थिए उनी । बडो प्रेमले चिनियाँ हरियो चियाले स्वागत गरे । म अंग्रेजी अखबारको प्रतिनिधि भन्ने बुझेपछि झन्डै दुई घण्टा उनले नेपालीको एक शब्द बोलेनन् । मलाई मन पर्यो । कमसेकम कांग्रेसी रामशरण महत र महेश आचार्यपछि एउटा कम्युनिष्ट नेता त विदेशीसँग कुरा गर्न सक्ने निक्लियो । मैले मेरो फोटोग्राफर साथीलाई भनें । उसले सहमतिमा मुन्टो हल्लाउँदै भन्यो,‘हो यार, मान्छे ईण्टरेश्टिङ्ग रहेछन् यी ।’
 
तर सत्ताको साँचो हातमा लिएर आफूले उडाएको ‘बोईङ्ग’ लाई निश्चित गतिमा निर्धारित गन्तब्यसम्म पुर्याउन ‘ईण्टरेश्टिङ्ग’ मात्र भएर नपुग्दो रहेछ । फेरि ईतिहासकै कुरा । राणा शासनको अन्त्य र दरवारको अनेकौं षड्यन्त्रपछि प्रथम जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री बीपी कोईरालाले पनि ‘बोईङ्ग’ नभएपनि त्यतिबेलाको‘डकोटा’को साँचो त पाएकै हुन् । तर आफूले पत्याएका तुलसी गिरी र विश्वबन्धु थापा जस्ता ‘को पाईलट’ ले धोका दिएपछि उनको जहाज १७ सालमा ‘क्र्यास’ भयो ।   
 
केपी ओली पनि अहिले आफ्नो ‘बोईङ्ग’ प्रचण्ड नामधारी‘को पाइलट’को भरमा उडाउँदैछन् । सैध्दान्तिक रुपले ओली बीपी भन्दा बढी ‘शक्तिशाली’ पनि छन् । बीपीले राजा र भारतको स्वार्थलाई सन्तुलनमा राखेर जहाज ऊडाउनुपर्ने बाध्यता थियो । ओलीका लागि राजाको चुनौति छैन । तर चुनौति कम पनि छैन । केवल दुई तिहाई मात्रै छ ।
 
प्रचण्डको काईते सत्ता समीकरणका कारण ओली अध्यक्ष भएपनि आफ्नै दलको अल्पमतको नेताका रुपमा खुम्चिएका छन् । पार्टीले उनले चाहे बमोजिम निर्णय लिन सक्दैन । उनले दोश्रोपटक जिताएकी राष्ट्रपति विद्या भण्डारी नयाँ महारानीको अवतारमा प्रकट भएको कारण अलोकप्रियताको भासमा परेकी छिन् । जनताले उनको सुरक्षाको लागि रोकिएको बाटोको तगारो भत्काउन थालिसके । सत्ताको बचाउमा लाग्ने अपेक्षा गरिएका अरिङ्गालहरुको चिल्ने क्षमतामा प्रश्न खडा हुँदैछ । प्रचण्ड मूकदर्शक छन् । उनले सरकारको बचाउमा केही बोल्न आवश्यक ठानेका छैनन् ।
 
अचानक, प्रचण्डका ईमान्दार सिपाही गृहमन्त्री रामबहादुर थापा कुनैबेलाका आफ्नै सहयात्री ‘विप्लवी’ नेत्रबहादुर चन्दलाई लखेट्न थालेका छन् । सुरक्षा निकायले बिप्लवका बारेमा तीन महिना अघि दिएको प्रतिवेदन गृह मन्त्रालयको कुनै दराजमा हराएको छ । बम बिष्फोटका घटनामा तीब्रता आएको छ । प्रचण्ड चूप छन् ।
 
ओली भारतीय प्रायोजनमा मंचित स्वतन्त्र मधेशका नेता सिके राउतसँग मंच साट्न विवश छन् । राम बहादुर थापाले हस्ताक्षर गरेको सहमति पत्रमा जनमत संग्रहको विवादास्पद बुँदा हुलिएको छ । सिके राउतका कार्यकर्ताहरु ‘मधेश, एशियाको नयाँ देश’ भन्ने तुल टाँगेर बिजयोत्सव मनाउँदै   छन् । अरिङ्गालहरु कुनै कारणले गूँडमै छन् । ओली लाचार छन् । प्रचण्ड चूपचाप छन् ।
 
लेखनको आरम्भमा साहित्यको कुरा त्यसै उठाईएको होईन । ओली साहित्यकार पनि हुन् । गएको भानु जयन्तीमा केवलकार चढेर, चन्द्रागिरिको डाँडोमा पुगेर, कविता लेखेर उनले आफूमा  छचल्किएको काव्यरशको प्रमाण दिइसकेका छन् ।
 
शेरबहादुर देउवा नामका प्रतिपक्षी नेता शिथिल छन् । आफ्नो जनै बिर्सिएर उनी म्याग्दीको तातोपानीमा डुबुल्की लगाउन ब्यस्त छन् । शेर बहादुरको बहादुरीबाट ओलीलाई कुनै खतरा छैन भने त्यो स्वाभाविक हो । तर प्रचण्ड जस्ता सहचालक हुन्जेल ओलीलाई शेरबहादुर नामको शत्रु चाहियो नै किन ? 
 
अब कवितातिर ध्यान दिनुस् कामरेड ओली । दुई तिहाईको दिन लामो छैन ।

(पत्रकार मिश्रको यो टिप्पणी उनकै सम्पादकत्वमा प्रकाशन भैरहेको psjtv.com बाट)

क्रान्तिको नाममा भ्रान्तिको भुँवरीमा विप्लव

परिस्थितिको ठोस विश्लेषण गर्न नसक्दा कतिपय मानिस बत्तिएर कहाँबाट कहाँ पुग्छन् भन्ने कुराको कुनै ठेगान हुँदैन । राजनीतिक वृत्तमा विप्लवको नामले

 प्रचण्डको अमेरिका यात्राः पर्दाभित्र र बाहिरको कथा 

प्रचण्ड आफ्नी पत्नी सीता दाहालको दीर्घरोगको उपचार गर्न अमेरिका आईपुगे । अर्काको सन्तान जति मारेपनि, उनीहरुको लाशमा टेकेर सत्ताको शिखरमा पुगेपनि,

  ओली र सीके साँठगाँठभित्र छिपेको विषाक्त नियत

चुरे दक्षिणको भूभागलाई नेपालबाट छुट्याएर स्वतन्त्र मधेस राष्ट्र खडा गर्ने घोषणा गर्दै विगत ७–८ वर्षदेखि तराईका केही जिल्लाहरूमा प्रचारात्मक

सिकेले जेलमा अनुभव गरेको ‘स्वतन्त्रता हनन्’

बूढापाका भन्छन्, जतिसुकै राम्रो भए पनि अलिकति शंका राखेरमात्रै विश्वास गर्नू ।  सरकारले स्वतन्त्र मधेश गठबन्धनसँग ‘राजनीतिक सहमति’ ग¥यो ।