निकुञ्जभित्रका एक दर्जन ढोई गर्भवती

काठमाडौँ  । राष्ट्रिय निकुञ्जभित्रका एक दर्जनभन्दा बढी ढोई गर्भवती भएका छन् । चितवनमा मात्र दुई वटा ढोईले बच्चा (छावा) जन्माइसकेका छन् भने सात वटा गर्भवती अवस्थामा छन् । त्यस्तै बर्दियामा दुई वटा ढोईले बच्चा जन्माउन साँझबिहान भएका छन् ।

कोशी टप्पु, पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज, बाँके तथा शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्जमा रहेका ढोईले भने यस पटक बच्चा पाउने पत्तो छैन । चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत बेदकुमार ढकालका अनुसार यस अघि दुइटा ढोईले छावा जन्माइसकेका र बाँकी सात वटा गर्भिणी अवस्थामा छन् । चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा अहिले ६० वटा हात्ती छन् । 

बर्दियामा रहेका १३ वटा हात्तीमध्ये दुईवटा हात्तीले यस पटक बच्चा जन्माउने भएका छन् । बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जका संरक्षण अधिकृत अशोक भण्डारीका अनुसार निकुञ्जमा रहेका नौवटा पोथीमध्ये दुईवटा पोथीले बच्चा जन्माउने भएका छन् । 

उता शुक्लाफाँटामा सात वटा हात्तीको दरबन्दी रहेको र तीमध्ये पाँच वटा ढोई रहेका छन् । पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जमा १० वटा हात्तीको दरबन्दीमा कुनै पनि ढोईमा गर्भ नबसेको बताइएको छ । बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जमा दरबन्दी रहेका १० वटा हात्तीले पनि यस पटक बच्चा नजन्माउने भएका छन् । 
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका पशु प्राविधिक पुरुषोत्तम पाण्डेका अनुसार चितवनमा गर्भवती भएका सात वटा ढोईमध्ये केहीले त केही दिनभित्रै छावा जन्माउने लक्षण देखिएको छ । केहीको भने बच्चा जन्माउने समय पुगेको छैन । 

हात्तीले सामान्यतया २० देखि २२ महिनाको अवधिमा छावा जन्माउने गर्छ । एक महिना अघि चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा गणेशकली नामक ढोईले भाले छावा जन्म दिएको छ भने पूजाकली नाम गरेको अर्काेले पोथी छावा जन्माएको छ । 

छावाको विधि पु¥याएर ११औँ दिनमा न्वारन गर्ने परम्परा रहेको छ । हात्तीलाई भगवान् गणेशका अवतारको रूपमा लिइने भएकाले मानिसको न्वारनको विधि पु¥याएझैँ न्वारन गरेर नामकरण गर्ने गरिन्छ । पोथी छावाको नाम पछाडि कली राखिने गरिन्छ भने भालेको नाम पछाडि गज राखिने प्रचलन छ । 

केही दिन अघि जन्मिएका छावाले हाल दूध मात्र खाने गरेका छन् । कम्तीमा तीन महिनाको अवधिपछि मात्र छावालाई खिर खुवाउने गरिन्छ भने छ महिना पछि छावाले घाँसपात खान सुरु गर्छ ।

चितवनमा हात्ती प्रजनन तथा तालिम केन्द्रको २०४२ सालमा स्थापना पछि ४७ छावाकÞो जन्म भइसकेको छ । जन्मेकामध्ये चार वटाको मृत्यु भएको छ भने हाल ४३ वटा सकुशल छन् । यहाँ जन्मिएका छावा अन्य राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा आरक्षमा पाल्ने गरिएको छ । (गोरखापत्रबाट)
 

शुक्रबारदेखि पर्यटन ‘मार्ट’

काठमाडौँ, १२ वैशाख । नेपालको विविध पर्यटकीय उत्पादन र वस्तुहरुलाई एउटै स्थलमा प्रर्दशन गरी पर्यटकलाई जानकारी गराउने उदेश्यले राजधानीमा

पर्यटनसँग जोडिँदै मह शिकार

बागलुङ, १२ वैशाख । परम्परागत भीरमहको शिकारलाई पर्यटनसँग जोड्न प्रयास शुरु भएको छ । अक्करे भीरमा जोखिम मोलेर गरिने साहसिक मह शिकार पर्यटकीय आकर्षण

राजाहरुले नै हेलाँ गरेको दरबारको कथा

लमजुङ । सोह्रौं शताब्दीमा निर्माण भएको भनेर दाबी गरिँदै आइएको लमजुङ दरबार नेपालकै पुरानो दरबार हो । बाइसे चौबीसे राज्य अस्तित्वमा रहेका बेला गोरखा

सगरमाथा शिखरमा आरोहीको घुँईंचो

 काठमाडौं । यस वर्षको वसन्त ऋतुमा सर्वोच्च शिखर सगरमाथासहितका हिमाल आरोहणका लागि विभिन्न मुलुकका आरोहीको उत्साहजनक सहभागिता रहेको छ । यस यामको